Identitet u amanet
identitet u amanet/22.09.2018.

Manastir Stanjevići - svedok vekova

identitet-u-amanet
  • Manastir Stanjevići pre obnove/ FB
  • Manastir Stanjevići posle obnove/ FB
Autor fotografije:

Kaleidoskop media



U manastiru Svete Trojice u Stanjevićima danas se održava centralna proslava povodom 680-godišnjicu postojanja. Ovaj biser u kamenu koji se nalazi na južnim padinama Lovćena, na 800 metara nadmorske visine u ataru sela Pobori, kod Budve, ime je dobio po obližnjem poborskom bratstvu Stanjevići.

U okviru proslave jubileja koja je počela 14. septembra Svetom arhijerejskom liturgijom koju je služio mitropolit crnogorsko-primorski gospodin Amfilohije, održan je i dvodnevni naučni skup “Sedam vijekova manastira Svete Trojice – Stanjevići (1338-2018)“ na kojem je učestvovao veliki broj eminentnih naučnika.

Današnja centralna svečanost otpočela je velikim osvećenjem obnovljene svetinje koja pamti sedam vekova. Sledi crkveno – narodno saborovanje, a  svečani koncert grupe Legende zakazan je za 17 časova.

Obeležavanje ovog velikog jubileja Crkve, Stanjevići dočekuju obučeni u novo prelepo ruho, kakvo i priliči svetinji koja je skoro 150 godina predstavljala prestonicu Crne Gore Petrovića.



Prisećajući se svog prvog dolaska u Stanjeviće, Mitropolit Amfilohije svedoči da su 1994. godine jedva uspeli, pitajući seljake, da nađu gde se nalaze ruševine manastira.

„To je sve bilo zaraslo, i sama građevina, njeni ostaci, a i ovi putevi do nje“, podsetio je Mitropolit Amfilohije.

Od davnina se preko ovog manastira ostvarivala veza i komunikacija između Stare Crne Gore i Primorja.



Prema predanju, manastir je osnovao, još u prvoj polovini 14. veka, ugledni plemić Nikola Stanjević. Kao veliki dobrotvor i obnovitelj manastira spominje se i vojvoda Đurđe Đurašković Crnojević (deda zetskog kneza Ivana Crnojevića, osnivača Cetinjskog manastira).

Vojvoda Đurđe podigao je na na brdu pred manastirom utvrđenje i crkvu posvećenu Svetom velikomučeniku Georgiju, čiji su ostaci sačuvani do naših dana, a na prostoru manastira svoj dvorac.

Krajem 15. i početkom 16. veka, prodiranjem turske vojske, manastir je napušten i skoro čitav jedan vek zapustio, a u 17. veku se vodi kao metoh manastira Sv. Petke u Podmainima.

Novi život manastir započinje u vreme mitropolita Danila I Petrovića Njegoša (1697-1735). Početkom 18. veka, posle razaranja Cetinjskog manastira od strane venecijanske i odmah zatim i turske vojske, vladika Danilo se 1714. godine seli u Stanjevićki manastir, kada uz obnovu otpočinje i njegov novi život. Prilikom svog desetogodišnjeg boravka u manastiru, vladika Danilo je, od novčane pomoći dobijene od Rusije, obnovio manastirski konak i crkvu posvećenu Sv. Trojici.



Obnovu dovršava vladika Sava koji je osveštao manastirsku crkvu 1736, o čemu svedoči zapis u Letopisu Cetinjskog manastira. Sa svojim sinovcem vladikom Vasilijem, vladika Sava je uticao da manastir od ovog vremena doživi veliki duhovni preporod i procvat. O visini umetničkog dometa manastira, u to vreme, svedoče dve glavne ikone sa ikonostasa manastirske crkve, Svete Trojice i Presvete Bogorodice, koje je uradio znameniti ikonopisac jeromonah Maksim Tujković 1738.

U manastir Stanjeviće, kod vladike Save, dolazile su mnoge znamenite ličnosti, a među njima 1764. i Dositej Obradović, veliki narodni prosvetitelj. Nedugo zatim, venecijanska vojska je opljačkala i razorila manastir, ali ga je vredni vladika Sava 1770. obnovio.


PROČITAJTE JOŠ:

ISPOVEST JURODIVOG POKAJNIKA

UKRADENA LOKOMOTIVA IZ 1864!

IKONOSTAS NA PRELAZU IZ 19. U 20. VEK

KO JE, WTF, UZEIR HADŽIBEJLI?

KLASIČNI UMETNICI O SAVREMENOJ UMETNOSTI


U obnovljenom manastiru otvorio je i školu za opismenjavanje kaluđera i sveštenika koju je pohađao i Petar I Petrović Negoš.

Mitropolit Sava upokojio se 26. februara 1781. u manastiru Stanjevići gde je bio i sahranjen a kasnije su njegove mošti prenesene u Cetinjski manastir.

U vreme mitropolita Petra I Petrovića Njegoša (1784 – 1830) – Svetog Petra Cetinjskog, manastir je bio jedan od glavnih duhovnih i narodnih centara.

Sveti Petar je u njemu boravio od 1790-1809. U Stanjevićima je kao duhovni i narodni vođa, napisao veliki broj poslanica sveštenstvu i narodu Crne Gore, Brda i Primorja, od kojih je 29 sačuvano do naših dana. Pod svodovima ovog manastira Sveti Petar je sa narodnim predstavnicima sročio i uobličio prvi dio „Stege“ zakonika od 16 članova i objavio ga narodu na praznik Preobraženja Gospodnjeg, 19/6. avgusta 1798. To je bila objava prvog Zakonika u našem narodu posle srednjovekovnog perioda.



I Mitropolit Petar II Petrović Njegoš (1830 – 1851) je u početku svoje službe često boravio u Stanjevićima. Tu je napisao i svoj znameniti spev „Luča Mikrokozma“ i imao susrete sa uglednim ljudima iz Primorja i drugih strana, među kojima je bio i Vuk Karadžić (1835).

Pritisnut istorijskim nedaćama i silom diplomatije Habsburške (Austro-Ugarske) monarhije, 1839. ustupio je manastire Stanjeviće i Podostrog pod njenu vlast. Od novca koji je mu je Austrija isplatila za ova dva manastira i njihov zemljišni posed, podigao je 1839. novi dom za mitropolite – Biljardu na Cetinju.

Zapis đakona Save Plamenca, pisan u Stanjevićima 1788. godine, na jednoj ruskoj štampanoj knjizi koja se danas čuva u Cetinjskom manastiru, govori da su sve pokretne stvari iz Stanjevića, prilikom njegovog ustupanja Austriji, prenesene u druga verska središta.

Austrijska vlast je od 1839. pretvorila manastir Stanjeviće u pograničnu karaulu sa 20 vojnika a manastirski objekti, crkva i konak, dozidani su i stavljeni u funkciju fortifikacijskog objekta. Prilikom Bokeljskog ustanka protiv austrijske vlasti 1869. domaće stanovništvo (Pobori, Maini i Grbljani) minirali su i razrušili Stanjevićko utvrđenje, pazeći da ne strada crkva Sv. Trojice, tako da je ona ostala najbolje očuvani deo manastirskog utvrđenja. U takvom stanju bio je bivši manastirski kompleks sledećih 120 godina. Zemljotres 1979. godine teško je oštetio ionako ruiniranu građevinu.



Dolaskom i stupanjem u mitropolitsku službu vladike Amfilohija, decembra 1990. godine, otpočinje sveobuhvatna obnova duhovnog i crkvenog života u Mitropoliji crnogorsko-primorskoj sa više stotina bogoslužbenih objekata, među kojima i Stanjevići.

Savremena obnova manastira otpočela je 1994. imenovanjem jeromonaha Dimitrija Blagojevića koji je deset godina vodio obnovu manastira, sve do prerane smrti, 2004. godine. Njegov rad nastavio je vredni jeromonah Jefrem Dabanović, sadašnji iguman manastira, čijom je zaslugom uz Božiju pomoć i nesebičnu žrtvu i trud monaškog bratstva, pomognutom od čestitih ljudi, stručnjaka i dobričinitelja, obnova privedena kraju.

Starešina manastira je iguman Jefrem Dabanović (od 2004.), a manastirsko bratstvo čine trojica monaha: monah dr Pavle Kondić, jeromonah Jovan Šljivančanin, monah Danilo Babić.



Od samog početka igumanstva oca Jefrema, uobličila se čvrsta duhovna zajednica od oko 200 duša, vezana za oltar manastira Stanjevići. Oni čine jezgro duhovne zajednice koja je stalno prisutna na bogosluženjima, ali i preko nedelje, kada pritiču u pomoć za ispunjavanje manastirskih potreba. 

Od 1997. godine bratija Stanjevića svake godine, na Đurđevdan, 6. maja vrši bogosluženje među sačuvanim zidinama Crkve Svetog Đorđa na Đurđevcu južno od ostataka tvrđave. Crkva je takođe obnovljena i osveštana uoči Velike Gospojine, 27. avgusta 2017. 

Osnovno poslušanje koje se vrši u manastiru jeste izrada voštanih sveća. Manastir ima svoj pčelinjak, vinariju čiji proizvodi podmiruju potrebe manastira i darivanje.

PEĆINA

Iza samog manastira nalazi se pećina, prilično duboka. Neobična s kamenim zidovima, jednostavna. Pećina - crkva. Takođe jedno od doskora skrivenih prostora čuvenog manastira u kome je pisan dobar deo istorije Crne Gore.


Izvor: mitropolija.com

Autor fotografija: monah Ignatije Aleksejev

POVEZANE VESTI
button left button right
KATEGORIJA VESTI
button left button right

Komentari

Vaš komentar je uspešno prosleđen na odobravanje.
reklama box
reklama box
reklama box