Identitet u amanet
identitet u amanet/14.05.2019.

Manastiri koji privlače najviše turista

identitet-u-amanet
  • Gordana Tadić / Manastir Gračanica
Autor fotografije:
Kaleidoskop media / Foto: Wikipedia / Gordana Tadić 



Teško je razumeti srpski narod ako se ne poznaje istorija njegovih hramova. Negde stoje van naselja, usamljeni i sakriveni u neprohodnim šumama i teško dostupnim stenama. Negde ih na malom prostoru ima u velikom broju, kao što je u Ovčarsko-kablarskoj klisuri u kojoj je ušuškano 10 manastira i na Fruškoj gori gde je izgrađeno 35 pravoslavnih manastira, od kojih je sačuvano 17, dok su dva manastira nastala u skorije vreme.

Turci su ih rušili i palili bezbroj puta, a narod ih je uporno obnavljao. Najstariji hramovi potiču iz 12. veka, a sačuvana je i jedna crkva iz 9. veka - Petrova crkva, kraj Novog Pazara sa prelepim ikonama. 

Foto: Petar Milošević / Wikipedia

Manastiri ne privlače samo vernike, već i umetnike, amatere i profesionalce koji crtanje ikona smatraju provoklasnim umećem. Kako naši hramovi predstavljaju harmoničan spoj različitih umetnosti koji su od istorijskog značaja, vredni su posete. U nastavku teksta predstavljamo 10 najposećenijih spomenika srpske kulture koji neminovno bude umetnički i duhovno blažen osećaj svakome ko ih poseti.

Ljubostinja - ušuškana u bajkovitu prirodu

Jedan od najpoznatijih i najposećenijih hramova nalazi se kod Vrnjačke Banje. Većina turista posle posete ovoj svetinji odluči se i za izlet do obližnje Studenice. Manastir  Ljubostinja nalazi se četiri kilometra severno od Trstenika, pored reke Ljubostinje, između živopisnih, šumovitih brda. Zadužbina je kneginje Milice, žene kneza Lazara, a podignuta je posle 1387. godine. 

Arhitektonski pripada moravskom tipu gradnje, sa osnovom u obliku krsta. Fasada je zidana kamenom, omalterisana i islikana, ali i ukrašena bogatom ornametikom. Crkvu je živopisao monah Makarije, pretpostavlja se još pre Boja na Kosovu. Od prvobitnih fresaka sačuvani su lepi portreti kneza Lazara, kneginje Milice i njihovih sinova, Stefana i Vuka, na zapadnom zidu. Manastir do današnjih dana neguje veziljsku umetnost.

Studenica - najlepša pravoslavna crkva

Manastir Studenica smatra se jednim od najvećih bogatstva pravoslavlja, a ljudi koji su ga posetili kažu da ga posebnim čini kombinacija raško-vizantijskog stila i belog mermera, kao i njegove božanstvene freske od kojih najstarije datiraju još iz 12. veka. 

Studenicu je 1190. godine, kao posvetu Uspenju presvete Bogorodice podigao Stefan Nemanja, tvorac srpske srednjovekovne države i rodonačelnik dinastije Nemanjić, a manastir je 1986. stavljen na listu zaštićene kulturne baštine UNESCO

Mnogi vernici i poznavaoci srednjovekovne kulture u Studenicu dolaze samo da bi videli Raspeće Isusa Hrista (Studeničko raspeće) - fresku koja se smatra jednom od najlepših u svetu. Na njoj dominira vizantijskoplava boja koja je početkom 13. veka bila skuplja od zlata.

Sopoćani - manastir na izvorištu reke

Zadužbina kralja Stefana Uroša I, u blizini je izvora reke Raške. Okvirno doba kada je podignut manastir je 13. vek. Preciznije ne može da se odredi zbog oštećenja same table na kojoj je uklesan datum podizanja manastira. Ime potiče od slovenske reči „sopot”, što znači izvor

U periodu turske vladavine je znatno oštećen, no nakon obnove i ovaj manastir se našao na listi UNESCO-a. Ujedno je i porodični mauzolej u kome počivaju kralj Uroš I i neki članovi njegove porodice.

Đurđevi stupovi - zavetni manastir

Na šumovitom uzvišenju iznad Novog Pazara nalaze se velelepni Đurđevi stupovi, zadužbina Stefana Nemanje. Prema legendi, on je ovaj manastir podigao posle jednog zatočeništva, kada se zavetovao da će ukoliko izađe živ - podići crkvu Sv. Đorđu

Ovaj zavet je i ispunio 1171. godine. Manastir se nalazi na krunskom posedu porodice Nemanjić. Takođe je na listi UNESCO-a. Freske su uglavnom oštećene, mada je deo prenet u Narodni muzej u Beogradu, a svakako je najimpresivnija slika Svetog Đorđa na konju, koja se nalazi iznad glavnog ulaza u crkvu.

Manasija - centar resavske škole

Pravo ime manastira je, zapravo, Resava, a „Manasija“ je nadimak koji je nosio despot Stefan, njen zadužbinar. Smešten je na teritoriji opštine Despotovac, a jedan je od najznačajnijih spomenika srpske srednjovekovne kulture. 

Njegovo zidanje započeto je 1407. godine, a kompleks manastira čine: crkva, „trpezarija“, u kojoj se nekada nalazila Resavska škola, monaške ćelije i pomoćni objekti. Manastir je sa spoljne strane opasan zidinama sa 11 kula, među kojima je glavna „Despotova“ – donžon kula.

Mileševa i "Beli anđeo"

Smeštena je u blizini Prijepolja, a podigao je kralj Stefan Vladislav u prvoj polovini 13. veka. Kralj je u njoj i sahranjen. U početku su u ovom manastiru počivale i mošti Svetog Save, dok nisu prenesene na Vračar.

Remek-delo ovog manastira predstavlja  velelepna kompozicija „Mirosnice na Hristovom grobu” na kojoj se izdvaja prelepa figura Belog anđela, koja je svetski poznata.

Ravanica - u dolini bučne reke

Foto: Petar Milošević / Wikipedia

Manastir Ravanica, u podnožju Kučevskih planina u Ćupriji, kod sela Senje, važi za jedan od glavnih centara srpske istorije i duhovnosti. Izgradnja je počela 1376. godine, a završena je 1381. Zadužbina je kneza Lazara, a njegove mošti i dalje počivaju u njemu. 

Živopisanje ravaničke crkve završeno je oko 1387. godine i predstavlja prvi samostalni stil srpskog slikarstva srednjeg veka, nazvan „dekorativni stil”, zbog bogatih zlatnih listića i skupocene azurnoplave pozadine, živopisnih ukrasa i ornamenata koji se prostiru po odelima svetaca i oklopima svetih ratnika i vitezova na freskama.

Žiča - mesto krunisanja srpskih kraljeva

Manastir Žiča se nalazi u centralnoj Srbiji, na putu ka Mataruškoj Banji, preko bajkovite i neukrotive reke Ibar. Manastirska crkva je posvećena Svetom Spasu - Vaznesenju Gospodnjem, a podigao je kralj Stefan Prvovenčani sa svojim bratom Svetim Savom, izmedu 1208. i 1215.godine. 

U graditeljskom smislu, Žiča pripada „raškom stilu” - opšta arhitektonska rešenja su vizantijska, a fasade su spolja obrađene na romanski način. 

Sa ulazima u bočne kapele, crkva ima sedmoro vrata zbog čega je u narodu nazvana „sedmovrata Žiča”. U njoj je krunisano i ustoličeno sedam srpskih kraljeva (Stefan Prvovenčani, Radoslav, Vladislav, Uroš, Dragutin, Milutin i Stefan Dečanski). 

Prilikom svakog krunisanja, probijana su, i potom zazidana, nova vrata kroz koja je prolazio samo krunisani vladar. Nakon rekonstrukcije, obojena je višnjastocrvenom bojom kako je prvobitno i izgledala.

Krušedol - mauzolej srpske gospode

Manastir Krušedol sagrađen je 1509. godine na obroncima Fruške gore kod Iriga i zadužbina je Svetog Maksima Brankovića, sina despota Stefana Slepog i majke Angeline Branković. 

U Krušedolu se čuvaju ostaci grofa Đorđa Brankovića, patrijarha Arsenija IV Šakabente i mitropolita Jovana Georgijevića. Tu su sahranjeni i Jovan Rašković, vojvoda Stevan Šupljikac, kneginja Ljubica (žena kneza Miloša Obrenovića), mitropolit Petar Jovanović i kralj Milan Obrenović.

Pećka patrijaršija - staro sedište srpske arhiepiskopije

Pavle Marjanović / Wikipedia

Predstavlja vekovno sedište srpskih arhiepiskopa i patrijarha. Podignuta je u 13. veku. Kompleks manastira čine Hram svetim apostolima, Hram Svetog Dimitrija i crkve posvećene Bogorodici i Svetom Nikoli. Mošti patrijarha Spiridona počivaju u Hramu Svetog Dimitrija. Na spisku je svetske kulturne baštine UNESCO-a.

Bilo da ste vernik ili ne, velelepni manastiri širom naše zemlje predstavljaju jedinstven doživljaj kakav se retko gde sreće. Oni spajaju vrhunsku vizantijsku likovnu umetnost i veličanstvena arhitetonska dostignuća u jedan, duhovno katarzični momenat na koji niko ne ostane imun. To shvatite tek kad se nađete pred nekim od ovih spomenika kulture našeg naroda.

POVEZANE VESTI
button left button right
KATEGORIJA VESTI
button left button right

Komentari

Vaš komentar je uspešno prosleđen na odobravanje.
reklama box
reklama box
reklama box