vizuelne umetnosti/29.04.2025.

Izložba srpske avangardne umetnosti

Wiener Art
Wiener Art

Autor fotografije:

Kaleidoskop media / Foto: Wiener Art

U Umetničkoj galeriji Narodnog muzeja Kruševac u toku je izložba Paralelni tokovi, Wiener Art kolekcije. Na izložbi je predstavljeno 50 pažljivo odabranih umetničkih radova koji se kreću u širokom rasponu od klasične slike, objekta, fotografije, video rada i skulpture, obuhvatajući period dinamičnog umetničkog razvoja od 50-ih godina, pa sve do prve decenije novog milenijuma.

Radove umetnika - Vladana Radovanovića, novosadske grupe Dei Leči (Bora Vitorac i Dragoljub Pavlov), Mrđana Bajića, Gergelj Urkoma, Srđana Apostolovića, kao i predstavnika beogradske konceptualne scene – Dragoljuba Raše Todosijevića, Zorana Popovića, Neše Paripovića, Radomira Damjanovića Damjana, kao i umetnica Mire Brtke, Milene Čubraković i Ane Bešlić, Kruševljani i gosti ovog grada moći će da vide do 10. maja do kada izložba traje.

Nakon Kruševca, izložba putuje u Pirot, gde će biti prikazana u junu, a zatim i u druge gradove u Srbiji sa ciljem obogaćivanja kulturne ponude, čime Wiener Städtische osiguranje nastoji da doprinese povećanju dostupnosti i raznovrsnosti kulturnih sadržaja u različitim sredinama.

Dragoljub Raša Teodosijević, Sitnosopstvenička umetnost, iz Wiener Art kolekcije

Svi radovi čine važan deo Wiener Art kolekcije savremene srpske umetnosti koju je kompanija Wiener Städtische osiguranje počela da formira 2011. godine i koja sa preko 600 radova, koliko danas broji, predstavlja jednu od najreprezentativnijih zbirki novije umetnosti kod nas i retku kolekciju sa ovih prostora koja se sistematično i dosledno bavi sakupljanjem i čuvanjem umetničkih dela savremene srpske umetnosti.

Mira Brtka Construction (Construction, Roma), iz Wiener Art kolekcije

Na izložbi su prikazani umetnički radovi koji se prema upotrebljenom mediju kreću u širokom rasponu od klasične slike, objekta, fotografije, video rada i skulpture i već sad se smatraju nekim od najznačajnijih dela iz domaće umetnosti 20. veka. Među izabranim radovima nalaze se i neki od ključnih primeraka domaćeg stvaralaštva koje je počev od teških posleratnih godina, preko vrhunca liberalne kulturne klime tokom 60-ih, 70-ih i 80-ih godina, a potom i kriznih 90-ih, uspelo da usvoji nov umetnički jezik, nove materijale i pokrene proces radikalne transformacije umetnosti i preispitivanje njenih granica.

Radi se o istinskim remek delima domaće umetnosti koja su dokaz visoko razvijene kulturne svesti i poznavanja aktuelnih dešavanja u svetskoj umetnosti. Pojavivši se na domaćoj umetničkoj sceni kao paralelan tok u složenom tkivu srpske umetničke scene, premrežene evropskom akademskom tradicijom i potragom za nacionalnim identitetom, ovaj tok srpske avangardne, radikalne i eksperimentalne umetnosti, ne samo da nije zaostajao za najavangardnijim tokovima u zapadnoj umetnosti, već je u pojedinim slučajevima išao i ispred njih.

Mira Brtka, Bez naziva (iz ciklusa Linearna skulptura), iz Wiener Art kolekcije

„Većina radova okupljenih na izložbi Paralelni tokovi bili su predstavljeni austrijskoj publici na izložbi „Unknown Familiars” (Nepoznati poznanici) u prestižnom bečkom Leopold muzeju u periodu maj-oktobar 2024. godine. Odmah po povratku u Srbiju, naša publika ima priliku da se upozna sa istinskim remek delima domaće umetničke scene, koja odražavaju duh svog vremena, istovremeno se krećući ispred uvreženih društvenih, političkih i umetničkih praksi u vreme nastanka“, izjavila je Nela Bojović, rukovodilac marketinga Wiener Städtische osiguranja.

Sa otvaranja izložbe "Paralelni tokovi" u Narodnom muzeju Kruševac

Nikola Pantelić, direktor Narodnog muzeja Kruševac, na otvaranju je istakao značaj korporativnih kolekcija za podsticanje umetničke produkcije i novih umetničkih praksi, i izrazio zadovoljstvo zbog saradnje na ovoj izuzetnoj postavci.

Širok vremenski raspon stvaralaštva koji je obuhvaćen izložbom, odabran je sa namerom da se pokaže bogatstvo alternativnih razmišljanja o umetnosti i njenim granicama, i to kroz ključne radove u kojima su ta razmišljanja bila prvi put artikulisana.

„Pojavivši se na domaćoj umetničkoj sceni kao paralelan tok, u složenom tkivu srpske umetničke scene, ovaj izraz srpske avangardne, radikalne i eksperimentalne umetnosti, ne samo da nije zaostajao za najavangardnijim tokovima u zapadnoj umetnosti, već je u pojedinim slučajevima išao i ispred njih“, istakao je Saša Janjić, kustos izložbe.