Kaleidoskop media / Foto: Gordana Tadić
Na samom izmaku 2024. godine u Galeriji SANU u Beogradu otvorena je impresivna retrospektivna izložba Miodraga Dada Đurića. Ovo je poseban trenutak u istoriji beogradske umetničke scene, jer je publici po prvi put pružen sveobuhvatan uvid u život i rad jednog od najznačajnijih slikara sa ovih prostora, čiji je umetnički izraz obeležio drugu polovinu 20. veka.
Čak pedeset dela iz brojnih muzejskih i privatnih kolekcija, od kojih su neki po prvi put prikazani javnosti biće izloženo do 2. marta 2025.
Izložbu Dado: Istorija prirode 1953‒2000, autorke Amarant Zidon, ćerke umetnika, priređuje Galerija Srpske akademije nauka i umetnosti u saradnji sa Fondacijom „Plavo” i Fondacijom „Za srpski narod i državu”.
Izložba mapira sve etape umetnikovog stvaralaštva u razdoblju od 1953. do 2000. godine, od beogradskog perioda i slike „Marko Čelebonović i sovac”, koja je označila zaokret ka pronalaženju sopstvenog izraza; njegovog rada u Francuskoj i izlaganja u Americi; do poslednjih godina kada grafiti i dečji crteži postaju deo njegovog grafičkog izraza, a murali, skulptura i digitalni kolaži mediji koji ga okupiraju.
Miodrag Dado Đurić, veliki umetnik, kojeg po doprinosu nadrealizmu porede sa Dalijem i Šagalom je rođen u Cetinju 1933. godine, a nakon Drugog svetskog rata odlazi u Ljubljanu kod svog ujaka umetnika Mirka Kujačića, gde je imao priliku da upozna aktuelne umetničke tokove. Po povratku u Crnu Goru pohađa Umetničku školu u Herceg Novom, a potom studira na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu. Od odlaska u Pariz 1956. godine aktivno učestvuje na francuskoj umetničkoj sceni. Bio je dopisni član Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, a 2009. predstavljao je Crnu Goru na 53. Bijenalu u Veneciji.
Kako piše Miodrag B. Protić, Dado Đurić, jedan od najizrazitijih predstavnika današnje figuracije, potekao je u krugu Mediale uz Vladimira Veličkovića, 1935, Ljubu Popovića, 1934, (svi u Parizu), i Radomira Reljića, 1938. Dado je bio deo beogradske mitologije šezdesetih, po talentu, po pripadanju grupi Medala i po boemskom životu. Na njegov umetnički put podsećamo se zahvaljujući tekstovima Bore Ćosića i galeriste Danijela Kordijea.
Hronike kažu da su godine 1953. u Domu omladine, koji se tada nalazio na Obilićevom vencu u Beogradu, na izložbi o Le Korbizjeu – studenata arhitekture Leonida Šejke i Siniše Vukovića – došli slikari Dado Đurić i Uroš Tošković, i neki to smatraju prvim kontaktom članova buduće grupe Mediala jer oni, tu, na samoj izložbi odmah nalaze zajednički jezik.
Jezgro grupe se polako širi kada se, 1957. godine formira društvo prijatelja Baltazar, koje pored Dada Đurića sačinjavaju Leonid Šejka, Siniša Vuković, Miro Glavurtić, Mišel Kontić, Uroš Tošković, Vukota Vukotić, Peđa Ristić i Olja Ivanjicki.
Prvi zajednički nastup grupa je imala na izložbi pod nazivom – Medijalna istraživanja.
Marko Čelebanović mu pomaže da ode u Pariz sredinom pedesetih godina i od tada Dado je živeo u Francuskoj, u mestu Šamon an Veksan blizu Pariza, gde je imao atelje. Boravio je kratko u Njujorku, a potom u Centralnoj Africi. Prvu samostalnu izložbu u Francuskoj imao je u Galeriji „Danijel Kordije“. Izložbom Dada Đurića „Zorzi elegije“ u Palati „Zorzi“ u Veneciji, otvoren je paviljon Crne Gore na 53. Bijenalu savremene umetnosti.
Ugledni istoričar umetnosti Alan Boske o njegovom delu objavio je monografiju „Dado, univerzum bez odmora“, a posvećen mu je i jedan dokumentarni film.
U Beogradu je izlagao juna 2009. godine u Galeriji Haos, kada je Dado Đurić ustupio svoje skicen blokove i seriju „Trente têtes couronnés“ („Trideset krunisanih glava“), njegovih najrecentnijih crtačkih intervencija bojom na štampanim portretima slavnih naučnika, vladalaca, mislilaca, koji predstavljaju umetnikov izbor trideset ličnosti koje su na ovaj ili onaj način bile „krunisane glave svoje epohe“.
Predmet Đurićevih kreativnih intervencija na toj izložbi su Henri VIII, Kopernik, Marija Mediči, Papa Lav X, Ana od Austrije, Martin Luter… Tada su bili izloženi i Đurićevi najraniji crteži, blokovi i sveske sa crtežima iz različitih faza, neka dela iz osamdesetih, kao i nekoliko kolaža rađenih u saradnji sa umetnicom fotografije Ev Morkret (Eve Morcrette).
Pre toga 2005. izložba „Medijala“ u galeriji NIS slike Dada Đurića bile su izložene uz slike Olje Ivanjicki, Leonida Šejke, Milića od Mačve, Uroša Toškovića, Vladimira Veličkovića, Ljube Popovića, Koste Bradića, Vladana Radovanovića, Siniše Vukovića, Mira Glavurtića, Svetozara Samurovića, Milovana Vidaka. Pre toga retrospektivna izložba Mediale u Umetničkom paviljonu Cvijeta Zuzorićbila je kulturni događaj u Beogradu 1981.
Pored ulja i crteža, Dado je radio grafike, kolaž, instalacije, asamblaž, a njegova dela se nalaze u mnogim muzejima, galerijama i privatnim kolekcijama širom sveta.
Izložbu „Dado: Istorija prirode 1953‒2000” u Galeriji SANU prati selekcija dokumentarnog video-materijala, kao i dvojezični katalog u izdanju SANU i monografija u izdanju fondacija „Plavo” i „Za srpski narod i državu”.
PROČITAJTE I:
SAVREMENA IKONA U GALERIJI KOLARCA NA IZLOŽBI PORTRET NA IKONI 2024.
LJUBAVNO PISMO ITALIJI U ČIPKI I BROKATU
Svi sadržaji na portalu magazina Kaleidoskop media su besplatni, a sajt se finansira isključivo donacijama čitalaca i prijatelja.
Podržite rad našeg magazina OVDE
Komentari